Η φωνή του brand: πώς γράφει μια επιχείρηση που την εμπιστεύεστε
Ανοίγετε το site ενός λογιστικού γραφείου και διαβάζετε «Παρέχουμε ολοκληρωμένες λύσεις υψηλής ποιότητας με γνώμονα την ικανοποίηση του πελάτη». Μετά πηγαίνετε στις κριτικές της Google και βλέπετε μια απάντηση του ίδιου γραφείου: «ευχαριστουμε πολυ!!!» χωρίς τόνους. Στο email που λαμβάνετε την επόμενη μέρα, ο λογιστής σας μιλά στον ενικό. Τρία κείμενα, τρεις διαφορετικοί άνθρωποι. Ποιον από τους τρεις εμπιστεύεστε;
Αυτό είναι το πρόβλημα που δεν φαίνεται σε κανένα λογότυπο. Οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν φροντίσει χρώματα και γραμματοσειρές, αλλά γράφουν όπως τύχει: ο καθένας με το δικό του ύφος, ανάλογα με ποιος έχει χρόνο εκείνη τη μέρα. Ο πελάτης δεν το αναλύει, το νιώθει. Και αυτό που νιώθει είναι αβεβαιότητα.
Η φωνή του brand είναι ο τρόπος με τον οποίο μιλά η επιχείρησή σας γραπτά, σε κάθε σημείο που τη συναντά ο πελάτης. Δεν είναι πολυτέλεια για μεγάλες εταιρείες. Είναι ένα από τα πιο φθηνά και πιο παραμελημένα εργαλεία εμπιστοσύνης που έχει μια μικρή επιχείρηση.
Τι είναι η φωνή του brand και τι δεν είναι
Η φωνή δεν είναι ένα σύνθημα ούτε ένα έξυπνο κείμενο για την αρχική σελίδα. Είναι ο σταθερός χαρακτήρας που αναγνωρίζει κανείς σε όλα τα κείμενα: στο site, στο προφίλ Google Business Profile, στις απαντήσεις σε κριτικές, στα email, στις προσφορές, ακόμα και στο μήνυμα που στέλνετε για να επιβεβαιώσετε ένα ραντεβού.
Ο τόνος είναι κάτι λίγο διαφορετικό. Η φωνή μένει ίδια, ο τόνος προσαρμόζεται στην περίσταση. Ένας γιατρός μιλά με την ίδια φωνή όταν εξηγεί μια εξέταση και όταν απαντά σε ένα παράπονο, αλλά με διαφορετικό τόνο. Η Nielsen Norman Group, που μελετά πώς οι χρήστες αντιλαμβάνονται τα sites, περιγράφει τον τόνο σε τέσσερις άξονες: επίσημο ή χαλαρό, σοβαρό ή χιουμοριστικό, με σεβασμό ή ασεβές, ουδέτερο ή ενθουσιώδες. Κάθε επιχείρηση βρίσκει τη δική της θέση πάνω σε αυτούς και τη διατηρεί.
Γιατί η φωνή χτίζει ή χαλάει την εμπιστοσύνη
Η ίδια ομάδα δοκίμασε κάτι απλό: έδειξε σε 100 ενήλικες στις ΗΠΑ ζευγάρια κειμένων από sites ασφαλειών, τραπεζών, νοσοκομείων και συστημάτων ασφαλείας, ίδια στο περιεχόμενο και διαφορετικά μόνο στο ύφος. Η διαφορά στο ύφος άλλαξε μετρήσιμα το πόσο φιλική και πόσο αξιόπιστη έμοιαζε η εταιρεία και το αν θα τη σύστηναν σε άλλους.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα αφορά την εμπιστοσύνη. Η αξιοπιστία εξηγούσε περίπου το 52% της διάθεσης να συστήσουν την εταιρεία, ενώ η φιλικότητα πρόσθετε μόλις 8% περίπου. Με άλλα λόγια, ο αναγνώστης δεν ψάχνει πρώτα να του φανείτε συμπαθείς. Ψάχνει να σας εμπιστευτεί. Τα κείμενα που πήγαν καλύτερα ήταν χαλαρά, με ύφος συζήτησης και μετρημένο ενθουσιασμό. Αντίθετα, το χιούμορ σε μια ασφαλιστική έκανε την εταιρεία πιο φιλική αλλά λιγότερο αξιόπιστη, και η ομάδα το χαρακτήρισε εξαιρετικά ριψοκίνδυνο.
Η Google λέει κάτι παρόμοιο από τη δική της πλευρά. Στις οδηγίες της για χρήσιμο περιεχόμενο, η εμπιστοσύνη είναι το σημαντικότερο στοιχείο του E-E-A-T. Ανάμεσα στις ερωτήσεις που προτείνει να κάνει κανείς για τη σελίδα του είναι αν έχει λάθη ορθογραφίας ή ύφους και αν μοιάζει πρόχειρη ή βιαστική. Ένα κείμενο χωρίς σταθερή φωνή συχνά δίνει ακριβώς αυτή την εντύπωση.
Εσείς ή εσύ; Επίσημο ή φιλικό;
Στα ελληνικά, η πρώτη απόφαση είναι πιο δύσκολη από ό,τι στα αγγλικά: πληθυντικός ευγενείας ή ενικός. Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση για όλους, υπάρχει όμως λάθος απάντηση: να αλλάζει από σελίδα σε σελίδα.
Ο πληθυντικός ταιριάζει σχεδόν πάντα σε επαγγέλματα όπου ο πελάτης φέρνει ένα πρόβλημα ή ένα ρίσκο: γιατρούς, δικηγόρους, λογιστές, μηχανικούς, ασφαλιστές. Εκεί ο αναγνώστης ζητά σοβαρότητα. Ο πληθυντικός όμως δεν σημαίνει ξύλινη γλώσσα. Μπορεί κανείς να γράφει «Θα σας εξηγήσουμε τι ακριβώς χρειάζεται για τη μεταβίβαση» αντί για «Αναλαμβάνουμε τη διεκπεραίωση των απαιτούμενων διαδικασιών». Και τα δύο είναι ευγενικά. Μόνο το πρώτο ακούγεται σαν άνθρωπος.
Ο ενικός μπορεί να δουλέψει σε ένα beach bar, ένα κατάστημα για νέους, μια σχολή χορού, όπου η οικειότητα είναι μέρος της εμπειρίας. Ακόμα και εκεί, όμως, χρειάζεται προσοχή όταν ο πελάτης είναι μεγαλύτερος σε ηλικία ή όταν απαντάτε σε ένα παράπονο. Η επιλογή πρέπει να ξεκινά από το ποιος είναι ο πελάτης σας και σε τι κατάσταση βρίσκεται όταν σας διαβάζει, όχι από το τι ακούγεται μοντέρνο.
Η συνέπεια: το ίδιο πρόσωπο παντού
Η φωνή δοκιμάζεται στα μικρά κείμενα, όχι στα μεγάλα. Το κείμενο «Σχετικά με εμάς» το γράφει συνήθως κάποιος με προσοχή. Οι απαντήσεις στις κριτικές, η περιγραφή στο προφίλ Google και τα μηνύματα επιβεβαίωσης γράφονται στο πόδι, και εκεί χάνεται η συνέπεια.
Οι απαντήσεις στις κριτικές είναι το καλύτερο παράδειγμα, γιατί τις διαβάζουν δημόσια και οι μελλοντικοί πελάτες. Η Google προτείνει απαντήσεις επαγγελματικές και ευγενικές, σύντομες, με αναφορά στο όνομα του πελάτη και σε αυτό που έγραψε, σε ζεστό ύφος συζήτησης, χωρίς προσφορές και χωρίς το ίδιο «ευχαριστούμε» σε όλους. Αυτή είναι στην ουσία μια περιγραφή φωνής. Μια επιχείρηση που απαντά σε κάθε κριτική με το ίδιο αντιγραμμένο κείμενο δείχνει ότι κανείς δεν διαβάζει πραγματικά τι λένε οι πελάτες της.
Υπάρχει και ένας νέος λόγος για συνέπεια. Οι AI απαντήσεις της Google, το ChatGPT και οι άλλες μηχανές συνθέτουν την εικόνα μιας επιχείρησης από ό,τι βρίσκουν γραμμένο γι’ αυτήν. Όταν το site λέει ένα πράγμα, το προφίλ Google κάτι άλλο και οι απαντήσεις στις κριτικές κάτι τρίτο, η εικόνα που φτάνει στον χρήστη είναι θολή. Μια καθαρή, σταθερή περιγραφή του τι κάνετε και πώς το κάνετε βοηθά και τους ανθρώπους και τις μηχανές να σας καταλάβουν.
Συνηθισμένα λάθη που φθείρουν τη φωνή
Το πιο συχνό είναι το κείμενο που θα μπορούσε να ανήκει σε οποιονδήποτε. Φράσεις όπως «ποιότητα και αξιοπιστία», «πάθος για την εξυπηρέτηση», «πολυετής εμπειρία» δεν λένε τίποτα, επειδή τις λένε όλοι. Ο πελάτης τις προσπερνά χωρίς να τις διαβάσει.
Δεύτερο λάθος είναι τα κείμενα που μοιάζουν μεταφρασμένα, με σύνταξη αγγλική και λέξεις ελληνικές, ή γραμμένα αυτόματα από AI χωρίς ανθρώπινο χέρι. Η Google στις οδηγίες της επισημαίνει ως σημάδι χαμηλής ποιότητας το περιεχόμενο που παράγεται μαζικά χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη προσπάθεια. Ο αναγνώστης το καταλαβαίνει ακόμα πιο γρήγορα.
Τρίτο, η ανάμειξη ύφους στο ίδιο κείμενο: πληθυντικός στην πρώτη παράγραφο, ενικός στο κουμπί «Κλείσε τώρα». Τέταρτο, οι υπερβολές. Κάθε «κορυφαίος» και «ο καλύτερος» χωρίς στοιχείο που να το στηρίζει αφαιρεί από την αξιοπιστία που η έρευνα δείχνει ότι μετρά περισσότερο. Και πέμπτο, η απουσία προσώπου: κείμενα χωρίς όνομα, χωρίς φωτογραφία ανθρώπου, χωρίς υπογραφή, που δεν αφήνουν τον πελάτη να καταλάβει ποιος του μιλά.
Ερωτήσεις πριν αναθέσετε τα κείμενά σας
Αν αναθέσετε τα κείμενα του site ή του προφίλ σας σε κάποιον, η φωνή πρέπει να συζητηθεί πριν γραφτεί η πρώτη λέξη. Μερικές ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε: Πώς θα αποφασίσουμε αν θα μιλάμε στον πληθυντικό ή στον ενικό, και θα ισχύει παντού; Θα έχουμε ένα σύντομο κείμενο αναφοράς για το ύφος, που θα το χρησιμοποιεί και όποιος απαντά στις κριτικές; Ποιες λέξεις και φράσεις θα αποφεύγουμε; Ποιος ελέγχει τα κείμενα πριν δημοσιευτούν; Αν χρησιμοποιηθεί AI, ποιος τα ξαναγράφει ώστε να ακούγονται σαν εμάς; Πώς θα μοιάζει η περιγραφή της επιχείρησης στη Google σε σχέση με το site;
Ένας σοβαρός συνεργάτης θα έχει απαντήσεις σε αυτά πριν σας δείξει κείμενο. Αν η απάντηση είναι «θα γράψουμε κάτι επαγγελματικό», είναι καλή ιδέα να ζητήσετε περισσότερα.
Τι σημαίνει για ελληνικές επιχειρήσεις
Στην Ελλάδα η φωνή έχει ένα πλεονέκτημα που σπάνια αξιοποιείται: οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι μικρές και έχουν πρόσωπο. Ο ιδιοκτήτης της ταβέρνας, η οδοντίατρος της γειτονιάς, ο ηλεκτρολόγος που τον ξέρει όλη η πόλη. Η φωνή τους στην πραγματική ζωή είναι ήδη αναγνωρίσιμη. Το ζητούμενο είναι να μη χάνεται όταν περνά στο γραπτό.
Ένα δικηγορικό γραφείο στη Θεσσαλονίκη κερδίζει όταν γράφει καθαρά και ήρεμα, στον πληθυντικό, εξηγώντας τι θα συμβεί στην υπόθεση χωρίς νομικούς όρους χωρίς λόγο. Ένα κατάλυμα στην Κέρκυρα μπορεί να είναι πιο ζεστό και προσωπικό, αλλά πρέπει να μιλά με τον ίδιο τρόπο στο site, στο προφίλ Google και στις απαντήσεις σε κριτικές, και στα ελληνικά και στα αγγλικά. Ένα e-shop που πουλά τοπικά προϊόντα πείθει περισσότερο με συγκεκριμένες περιγραφές για την προέλευση και τον παραγωγό παρά με επίθετα. Ένας τεχνίτης δεν χρειάζεται λογοτεχνία: χρειάζεται σύντομα, σαφή κείμενα που δείχνουν ότι είναι συνεπής, όπως η δουλειά του.
Η φωνή δεν είναι κάτι που φτιάχνεται μία φορά και ξεχνιέται. Είναι μέρος της ταυτότητας της επιχείρησης, όπως το όνομα και το λογότυπο, και φαίνεται σε κάθε σημείο όπου σας βρίσκουν στη Google. Αν θέλετε τα κείμενά σας να λένε το ίδιο πράγμα με τον ίδιο τρόπο στο site, στις απαντήσεις της AI και στα αποτελέσματα αναζήτησης, αυτό είναι κομμάτι της δουλειάς μας στο SEO και στο περιεχόμενο και στην ορατότητα στις AI απαντήσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι η φωνή του brand;
Ο σταθερός χαρακτήρας με τον οποίο γράφει μια επιχείρηση σε κάθε σημείο: site, προφίλ Google, απαντήσεις σε κριτικές, email και μηνύματα.
Ποια η διαφορά φωνής και τόνου;
Η φωνή μένει ίδια παντού, ενώ ο τόνος προσαρμόζεται στην περίσταση, για παράδειγμα πιο σοβαρός σε ένα παράπονο και πιο ζεστός σε μια ευχαριστία.
Πληθυντικός ή ενικός στα κείμενα της επιχείρησης;
Ο πληθυντικός ταιριάζει σχεδόν πάντα σε επαγγέλματα όπου ο πελάτης φέρνει πρόβλημα ή ρίσκο. Ο ενικός μπορεί να δουλέψει όπου η οικειότητα είναι μέρος της εμπειρίας. Το λάθος είναι να αλλάζει από σελίδα σε σελίδα.
Μετράει η φωνή στις απαντήσεις σε κριτικές;
Ναι. Η Google προτείνει σύντομες, ευγενικές και προσωπικές απαντήσεις, χωρίς προσφορές και χωρίς το ίδιο ευχαριστώ σε όλους, και τις διαβάζουν δημόσια οι μελλοντικοί πελάτες.
Τι να ρωτήσω πριν αναθέσω τα κείμενά μου;
Πληθυντικός ή ενικός και αν θα ισχύει παντού, αν θα υπάρχει κείμενο αναφοράς για το ύφος, ποιες φράσεις αποφεύγονται, ποιος ελέγχει πριν τη δημοσίευση και ποιος ξαναγράφει ό,τι βγει από AI.
Θέλετε να μάθετε αν σας προτείνουν ήδη οι AI μηχανές;
Κάντε δωρεάν AI Audit και δείτε σε λίγα λεπτά πώς εμφανίζεται η επιχείρησή σας στη Google και στις απαντήσεις της τεχνητής νοημοσύνης.
